Nasza historia

Dominikanie w Lublinie
LUBELSCY DOMINIKANIE

Pierwszy kościół dominikanów w Lublinie powstał po przybyciu Braci Kaznodziejów w XIII wieku. Ks. Jan Ambroży Wadowski, historyk kościołów lubelskich twierdzi, że dominikanie rozpoczęli swoją działalność w Lublinie w 1342 r. Był to rok ufundowania już murowanego kościoła i klasztoru przez króla Kazimierza Wielkiego.

Celem braci dominikanów jest głoszenie Ewangelii przez kaznodziejstwo, pracę naukową i inne formy duszpasterstwa. Każdy klasztor jest pomyślany jako miejsce modlitwy i studium, a obowiązkiem dominikanów jest dzielenie się z innymi tym, co uzyskali na modlitwie i podczas studiowania.

Zachowały się informacje o istnieniu studium, które przygotowywało kleryków do kapłaństwa, tzw. Studium Formale – bez prawa nadawania stopni naukowych onaz w późniejszych latach także Studium Generale – z prawem nadawania stopnia lektora i bakałarza filozofii i teologii (w dzisiejszej terminologii: magister i doktor). Istniało ono od 1644 do 1686 r. będąc zarazem pierwszą wyższą uczelnią w Lublinie. Pierwszym rektorem lubelskiej uczelni był o. Paweł Ruszel.

Od około 1420 r. klasztor dominikanów lubelskich nabrał wyjątkowego znaczenie, a to ze względu na przechowywanie w tym miejscu relikwii Krzyża św. Z tej racji do tutejszego kościoła przybywały pielgrzymki z różnych stron Polski, przychodzili również dostojnicy kościelni i państwowi podczas swojego pobytu w Lublinie. Dużą prężność wykazywały skupione przy kościele dominikanów Bractwo Różańcowe i Bractwo Krzyża Świętego.

Według tradycji w1569 r. w tutejszym klasztorze, w gotyckim refektarzu na parterze klasztoru, została podpisana Unia lubelska. Do dzisiaj zachował się krucyfiks, na który składana była wówczas przysięga. Prawdopodobnie ten to krucyfiks miał oglądać Jan Matejko przed namalowaniem obrazu przedstawiającego Unię lubelską.

Po kasacie klasztoru w 1886, władze rosyjskie urządziły w tym miejscu koszary. Budynek był dostępny dla każdego, był więc sukcesywnie grabiony i niszczony. Dopiero w 1900 r. zdewastowany klasztor przejęło Lubelskie Towarzystwo Dobroczynności na sierociniec. Po ponad dwudziestu latach starania u biskupa lubelskiego, w 1938 r. dominikanie odzyskali swój kościół.

2020
nowe otwarcie
Obecnie w klasztorze mieszka czternastu braci, którzy zajmują się pracą w kościele i duszpasterstwach. Ważną częścią działalności lubelskiego klasztoru jest także angażowanie się w życie kulturalne Lublina. W bazylice regularnie odbywają się koncerty, a na krużgankach klasztoru spotkania, wykłady i wystawy.